Νέο Εθνικό Μουσείο για το 1821: Πού θα στεγάζεται και τι θα περιλαμβάνει - Το σχέδιο

Ανοίγει ο δρόμος για τη δημιουργία του πρώτου μουσειακού χώρου στην Ελλάδα, ο οποίος θα είναι αποκλειστικά αφιερωμένος στην Ελληνική Επανάσταση του 1821.

Η σύμβαση δωρεάς για τη δημιουργία του Εθνικού Μουσείου για το 1821, όπως θα ονομάζεται, υπογράφηκε χθες Πέμπτη 9 Ιουλίου από τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια και την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη εκ μέρους του κράτους. Από την πλευρά του Ιδρύματος «Αντώνιος Ε. Κομνηνός», το οποίο πραγματοποιεί τη δωρεά, υπέγραψε ο πρόεδρός του, Αντώνιος Κομνηνός, ενώ εκ μέρους της Εθνικής Πινακοθήκης - Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου, υπέγραψε η πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου, Όλγα Μεντζαφού.

Το Εθνικό Μουσείο για το 1821 αναμένεται να στεγαστεί στο Γουδή, στο χώρο του Παλαιού Στρατιωτικού Αρτοποιείου μέσα στο Άλσος Στρατού.

Τη χρηματοδότηση για την εκπόνηση των αναγκαίων μελετών και την αποκατάσταση του κτιριακού συγκροτήματος του Στρατιωτικού Αρτοποιείου, αναμένεται να καλύψει το ίδρυμα «Αντώνιος Ε. Κομνηνός», με αποκλειστική κάλυψη δαπάνες έως 12 εκατομμυρίων ευρώ.

Η δωρεά, η οποία πραγματοποιείται χωρίς επιβάρυνση ή αντάλλαγμα για το Ελληνικό Δημόσιο, θα ακολουθήσει τη μελέτη του αρχιτέκτονα Ευάγγελου Στυλιανίδη, ενώ φωτορεαλιστικές απεικονίσεις του μελλοντικού μουσείου δόθηκαν στη δημοσιότητα.

Τι θα περιλαμβάνει το Εθνικό Μουσείο

Το νέο μουσείο αναμένεται να συγκεντρώσει, να στεγάσει και να αναδείξει μουσειακά εκθέματα και ιστορικά κειμήλια από δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές, με επίκεντρο την Ελληνική Επανάσταση.

Μεταξύ άλλων, η ίδρυσή του θα συμβάλει στην αποσυμφόρηση των υφιστάμενων μουσείων και θα προσφέρει έναν σύγχρονο, αυτοτελή εκθεσιακό χώρο για την τεκμηριωμένη προβολή της Επανάστασης του 1821.

Σύμφωνα με τους εμπνευστές του σχεδίου, το μουσείο θα αποτελέσει σημείο αναφοράς για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, την εκπαίδευση και την ανάδειξη της ελληνικής ιστορίας.

Παράλληλα, φιλοδοξεί να αποκτήσει και διεθνή εμβέλεια, εντάσσοντας την Ελληνική Επανάσταση και το Φιλελληνικό Κίνημα στο ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο των ευρωπαϊκών επαναστάσεων και των εθνικών κινημάτων του 19ου αιώνα.

Με την ολοκλήρωση του έργου, το Μουσείο θα υπάγεται στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, το οποίο θα συντονίζει τους εμπλεκόμενους φορείς και, μέσω των αρμόδιων υπηρεσιών του, θα εποπτεύει τις απαιτούμενες διοικητικές και αδειοδοτικές διαδικασίες για την αποκατάσταση του κτιριακού συγκροτήματος.

Από την πλευρά του, το Υπουργείο Πολιτισμού, μέσω της Εθνικής Πινακοθήκης - Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου, αναλαμβάνει τη μουσειολογική, μουσειογραφική και επιστημονική συγκρότηση του νέου μουσείου, καθώς και τη διαχείριση των συλλογών του.

Παράλληλα, με απόφαση του Διοικητικού της Συμβουλίου, η Εθνική Πινακοθήκη έχει αποδεχτεί τη δωρεά της συλλογής έργων τέχνης του Ιδρύματος «Αντώνιος Ε. Κομνηνός», η οποία θα εκτεθεί μόνιμα στο νέο μουσείο μαζί με έργα από τις συλλογές της.

Το Υπουργείο Πολιτισμού αναμένεται να συνδράμει το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας κατά την ίδρυση και λειτουργία του μουσείου, συμβάλλοντας στη συγκρότηση και τον εμπλουτισμό των συλλογών, στη διοργάνωση περιοδικών εκθέσεων, σε συνεργασία με μουσεία και πολιτιστικούς φορείς, καθώς και στην επιστημονική τεκμηρίωση, την επίβλεψη και τη δημόσια προβολή της συλλογής.

Μενδώνη: «Για πρώτη φορά μια Πινακοθήκη αφιερωμένη αποκλειστικά στον Αγώνα του 1821»

«Σήμερα, είναι μια ξεχωριστή ημέρα για όλους μας. Κυρίως, όμως, είναι μια ξεχωριστή ημέρα για την πατρίδα μας. Με τη γενναιόδωρη χορηγία του Ιδρύματος Αντωνίου Κομνηνού καλύπτεται ένα σημαντικό κενό στον μουσειακό χάρτη της χώρας», δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη.

«Σήμερα δεν εγκαινιάζεται απλώς μια ακόμη μουσειακή πρωτοβουλία. Σήμερα δημιουργείται μια Πινακοθήκη αφιερωμένη αποκλειστικά στον Αγώνα της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Πρόκειται για ένα έργο με βαθύ εθνικό και ιστορικό συμβολισμό, που αποκτά μόνιμο χαρακτήρα και προσφέρει στη συλλογική μας μνήμη έναν χώρο αντάξιο της σημασίας του Αγώνα της Εθνικής Παλιγγενεσίας».

«Για πρώτη φορά δημιουργείται ένας χώρος όπου η εικαστική αποτύπωση της Επανάστασης συγκεντρώνεται, αναδεικνύεται και συνομιλεί με την ιστορία, αποτελώντας σημείο αναφοράς για τις επόμενες γενιές. Το 2021, όταν γιορτάσαμε τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση, με απόφαση του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, το εμβληματικό έργο του επετειακού εορτασμού ήταν η απόδοση και πάλι στο κοινό της Εθνικής Πινακοθήκης - Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου, η οποία παρέμενε κλειστή επί σχεδόν δεκατρία χρόνια λόγω των εργασιών ανακαίνισης», επισήμανε η Λίνα Μενδώνη.

«Η συλλογή του Αντώνη Κομνηνού, με έργα του φιλελληνισμού και γενικότερα με έργα που σχετίζονται με τον Αγώνα του 1821, αποτελεί, κατά γενική ομολογία των πλέον ειδικών, μία εξαιρετικά σημαντική συλλογή. Ο ίδιος, με το πνεύμα γενναιοδωρίας που τον διακρίνει, την παραχώρησε στην Εθνική Πινακοθήκη, ώστε, σε συνδυασμό με τα έργα των συλλογών της, να αποτελέσει τον βασικό πυρήνα της νέας Πινακοθήκης που δημιουργείται στα ιστορικά αρτοποιεία του Στρατού.

Το 2002, όταν τα συγκεκριμένα κτήρια χαρακτηρίστηκαν μνημεία σύμφωνα με τον αρχαιολογικό νόμο, είχα την τιμή να προεδρεύω στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων. Μπορώ, λοιπόν, να καταθέσω και προσωπική μαρτυρία για τη μεγάλη ιστορική και αρχιτεκτονική αξία τους, όπως αυτή είχε αναγνωριστεί από τους ειδικούς.

Έτσι, επιτυγχάνεται ένας πραγματικά ιδανικός συνδυασμός: ιστορικά κτήρια, φορτισμένα με μνήμη και συμβολισμό, αποκτούν νέα ζωή φιλοξενώντας μια Πινακοθήκη αφιερωμένη στον Αγώνα της Εθνικής Παλιγγενεσίας. Ο ίδιος ο χώρος γίνεται μέρος της αφήγησης της ιστορίας και της εθνικής μας μνήμης», σημείωσε η υπουργός Πολιτισμού.

Δένδιας: «Αξιοποιείται ένας χώρος με βαριές ιστορικές μνήμες»

«Σήμερα είναι μια σημαντική μέρα. Οφείλω να πω πέραν των ευχαριστιών της αγαπητής σε εμένα και σε όλους μας Λίνας Μενδώνη, ότι έχει υπάρξει πλέον ένας δεσμός με το Υπουργείο Πολιτισμού. Νομίζω ότι είναι μια εγκάρδια και διαρκής συνεργασία που έχει βρει έδαφος και στην υπόθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου και στην βοήθεια που το Υπουργείο Άμυνας αυτονόητα προσφέρει στην υπόθεση αυτή. Και γενικά επιδιώκουμε τη σύζευξη των Ενόπλων Δυνάμεων της Πατρίδας μας με το Υπουργείο Πολιτισμού και την πολιτισμική μας παράδοση», τόνισε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, ενώ έκανε ιδιαίτερη αναφορά στη δημιουργία της Κιβωτού Εθνικής Μνήμης από τον Κώστα Βαρώτσο.

«Νομίζω ότι εδώ πράγματι ήταν πάρα πολύ θετικό το ότι η Λίνα αναφέρθηκε στα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση, τη δημιουργία αυτού του μουσείου, το οποίο καλύπτει όπως λαμπρά είπε ένα σημαντικό κενό», σημείωσε.

«Μπορεί να αφιερωθεί στα 200 χρόνια από την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους και να αποτελέσει τον πυρήνα της νέας πανηγυρικής επετείου των 200 ετών του νέου ελληνικού κράτους, η οποία επίσης θα μπορέσει να καλύψει και το κενό που δημιουργήθηκε εξαιτίας της πανδημίας τότε στα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821», υπογράμμισε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας.

Μεταξύ άλλων, σημείωσε ότι «αξιοποιείται ένας χώρος ο οποίος εμπεριέχει βαριές ιστορικές μνήμες, μνήμες επικές μνήμες αρνητικές, νομίζω ότι ξέρουμε πολύ καλά διάφορα τα οποία έχουν ξεκινήσει από το χώρο αυτό, είτε προς τη θετική κατεύθυνση το 1909, είτε προς την αρνητική κατεύθυνση το 1967 και επίσης με την γενναιόδωρη προσφορά σου να συντηρηθεί και η «φυλακή των έξι», δηλαδή τα κελιά που κρατήθηκαν λίγο πριν να εκτελεστούν. Νομίζω ότι ολοκληρώνεται έτσι ένας κύκλος».

Κομνηνός: «Συνειδητή πράξη προσφοράς στις νεότερες γενιές»

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του «Ιδρύματος Αντώνιος Ε. Κομνηνός», δήλωσε

«Το Ίδρυμα Αντώνης Ε. Κομνηνός, πιστό στον κοινωφελή και πολιτιστικό του προσανατολισμό, θεωρεί ότι η προστασία της ιστορικής μνήμης συνιστά ύψιστη ευθύνη, εθνική όσο και ατομική.

Για τον λόγο αυτό προχωρήσαμε αρχικά στην παραχώρηση της συλλογής των ελληνικών έργων τέχνης και ιστορικών αντικειμένων προς την Εθνική Πινακοθήκη Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου. Πρόκειται για μία συλλογή που συγκροτήθηκε με πολυετή φροντίδα, επιμονή και βαθύ σεβασμό προς την ιστορία του Ελληνισμού και του φιλελληνισμού.

Πεποίθησή μας είναι ότι αυτή η συλλογή αξίζει να αποτελέσει από κοινού με έργα της συλλογής της Εθνικής Πινακοθήκης και όχι μόνο, τον θεμελιώδη λίθο μίας ευρύτερης εθνικής συλλογής έργων τέχνης και ιστορικών τεκμηρίων, ικανής να αποδώσει το εύρος και το μεγαλείο της ελληνικής μας επανάστασης.

Με γνώμονα αυτό το όραμα, το Ίδρυμά μας αναλαμβάνει όχι μόνο με τη δωρεά της συλλογής του, αλλά και την πλήρη χρηματοδότηση των μελετών και της κατασκευής ενός νέου μουσείου, αφιερωμένου στην Ελληνική Επανάσταση, ώστε να παραδοθεί ολοκληρωμένο στην ελληνική Πολιτεία.

Πρόκειται για μία συνειδητή πράξη προσφοράς, με την πεποίθηση ότι ο πολιτισμός αποτελεί την πολυτιμότερη εθνική παρακαταθήκη και την ασφαλέστερη επένδυση για το μέλλον και τις νεότερες γενιές της Πατρίδας μας».

Ποιοι ήταν παρόντες στην τελετή

Στην τελετή παρέστησαν επίσης ο Υφυπουργός Θανάσης Δαβάκης, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο Αρχηγός ΓΕΝ Δημήτριος- Ελευθέριος Κατάρας ΠΝ, ο Υπαρχηγός ΓΕΣ Αντιστράτηγος Ανδρέας Κορωνάκης ως εκπρόσωπος του Αρχηγού ΓΕΣ, ο Υπαρχηγός ΓΕΑ Αντιπτέραρχος Βασίλειος Μπρούμας ως εκπρόσωπος του Αρχηγού ΓΕΑ, ο αρχιτέκτονας του έργου Ευάγγελος Στυλιανίδης, η Ειδική Σύμβουλος της Υπουργού Πολιτισμού Λεία Ελισάβετ Μπαλόγλου, ο νομικός σύμβουλος της Υπουργού Πολιτισμού Παναγιώτης Χίνης καθώς και η Διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης – Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου Συραγώ Τσιάρα.